All posts by mikedo94

Truy Tầm Thủ Phạm Không Khó!

Đỗ Văn Phúc

Tuần trước, chúng tôi phổ biến bài về cách lừa đảo tại Hoa Kỳ và được nhiều bạn đọc hoan nghênh. Có vị còn yêu cầu viết thêm về đề tài này để giúp quý đồng hương tránh được nạn lừa đảo hay bị đánh cắp các account trên internet.

Nhận vụ một phụ nữ dân oan ở Việt Nam bị một người có tên LTU ở Đức lừa gạt lấy tiền qua phương tiện Facebook và một cái link với malware, chúng tôi thất vọng vì ông LTU – nếu cho rằng mình bị đánh cắp account – đã không hề lên tiếng để thanh minh và cũng không có hành vi nào để nhờ cơ quan cảnh sát hay dịch vụ Facebook điều tra minh oan. Đây là một nghi vấn rất nghiêm trọng quan hệ tới danh dự bản thân và tập thể mà ông LTU là thành viên. Bất cứ ai trong trường hợp này cũng phải cật lực tự lên tiếng, nhờ bạn bè góp lời và nhất là phải có hành động cụ thể như báo cáo cơ quan cảnh sát, công ty dịch vụ Facebook để điều tra minh oan thay vì coi thường dư luận và quay sang nhục mạ nạn nhân và những người lên tiếng!

Continue reading Truy Tầm Thủ Phạm Không Khó!

Cách Trả Lời “Yes/No” Không Đơn Giản!

Đỗ Văn Phúc

Chuyện Dài Chữ Nghĩa cứ phải thêm trang và nộp bản nhiều lần, làm cho nhà phát hành than phiền mất thì giờ quá. Vì vậy, chúng tôi xin tạm ngưng bàn luận về các chữ Việt mà xoay qua một vấn đề khá quan trọng trong đời sống của những người Việt ở Hoa Kỳ. Ông bạn già Nguyễn Gia Quốc ở Minnesota của tôi cứ thôi thúc phải viết một bài để hướng dẫn cách trả lời “yes” hay “no” trong một số câu hỏi tiếng Anh mà sự trả lời sai có thể gây nhiều hậu quả nghiêm trọng hay đảo ngược kết quả của hành vi mình. Đó là thói quen trả lời các câu hỏi phủ định bằng chữ xác định.

A. Câu hỏi tiếng Anh có thể trực tiếp hay gián tiếp.

Continue reading Cách Trả Lời “Yes/No” Không Đơn Giản!

Vài Cách Lừa Đảo tại Hoa Kỳ

Đỗ Văn Phúc

Xin thưa, có cả 1001 cách mà bọn gian dùng để lừa đảo người lương thiện nhằm moi tiền hay thu thập những chi tiết lý lịch cá nhân. Nhất là từ khi có internet với các lập trình tinh vi, ngay cả những người có tri thức, trình độ còn bị gạt, nói chi đến những bình thường khác.

Thời gian chúng tôi mới định cư ở Mỹ (đầu thập niên 1990), mỗi tuần chúng tôi nhận được một phong bì dày cộm với những trang brochure in màu sắc lộng lẫy. Ngoài phong bì có in đậm hàng chữ “Bạn đã trúng thưởng 5 triệu đô la.” Mở phong bì ra thấy có một ô bị che bởi lớp bạc. Sau khi cạo lớp bạc sẽ hiện ra một dãy số hay vài chữ cái mà nếu nó trùng với hàng số hay chữ cái trong lá thư chính thì xem như mình đã trúng thưởng. Dường như bất cứ ai nhận những phong bì này cũng đều trúng thưởng cả. Nhưng chưa hết, họ sẽ yêu cầu mình tiếp tục trò chơi cho đến ngày chung cuộc (mà chẳng bao giờ có ngày này cả!). Trong lúc đó, họ mời chúng ta đặt mua sách báo. Thấy giá cũng rẻ, nên chúng tôi cũng mua vài tạp chí, chừng vài chục đô la cho một năm. Cuộc chơi cứ thế, kéo dài hết tháng này qua tháng nọ mà chẳng biết bao giờ mình mới nhận được cái giải trúng 5 triệu đô la kia. Nó như kiểu người xà ích treo bó cỏ trước đầu con ngựa, và con ngựa cứ thế tiến tới mãi và chẳng thể nào với miệng tới bó cỏ.

Continue reading Vài Cách Lừa Đảo tại Hoa Kỳ

Mình ơi! Nói Sao Cho Vừa Lòng Mình?

Đỗ Văn Phúc

Hàng ngày, trên các trang Facebook, thấy nhảy vào trong các cái post của chúng ta những câu quảng cáo đủ loại từ bên Việt Nam mà đa số là của các cô, đại loại như: “Mình xin giới thiệu sản phẩm xyz… đầy ‘chất lượng’, giá ‘bèo’. Xin “giao lưu’ với mình qua điện thoại. 81-000-9999.”  Hoặc thỉnh thoảng nhận cú điện thoại lạ hoắc với cái giọng ỏn ẻn như: “Alô, mình xin nói chuyện với anh ABC. Mình có loại hàng này….”

Các cô gái này chắc khoảng trên dưới hai mươi, không cần biết đối tượng họ đang tiếp xúc già trẻ lớn bé ra sao – có khi người ở tuổi cha ông của họ – cứ suồng sã gọi anh, xưng mình như các cô gái bán bar hay các em út ở nhà thổ vồ vập với khách làng chơi.

Continue reading Mình ơi! Nói Sao Cho Vừa Lòng Mình?

Dịch Thuật hay Dịch Vật?

Đỗ Văn Phúc

Nhân nói đến việc dịch thuật

Trong những năm gần đây, trên các báo chí, truyền thông xã hội có đưa ra hình ảnh những bảng hiệu, biểu ngữ, văn bản bên Việt Nam với những chữ dịch từ Việt Ngữ sang Anh Ngữ một cách ngớ ngẩn như: ô mai (salted apricot) dịch là “umbrella tomorrow,” khô mực (squid) dịch là “dried ink,” [con] công Ấn Độ (peacock) dịch là “Indian public”… Không ai bắt bẻ chê bai những người dân bình thường trình độ thấp kém. Nhưng khổ nỗi việc dịch bậy bạ này xảy ra ở các lãnh vực công quyền, báo chí.

Trên báo VNExpress ngày 15 tháng 10, 2021 có đăng bản tin về việc cô Jennifer Gates kết hôn với một anh đua ngựa. Tác giả đã dùng tựa đề “Con gái ‘ngậm thìa vàng’ của tỷ phú Bill Gates.” Không biết có bao nhiêu người Việt Nam hiểu ý nghĩa của tựa đề này!

Continue reading Dịch Thuật hay Dịch Vật?

Giọng Hát Đẹp!

Đỗ Văn Phúc

Tôi không nhớ có bao nhiêu lần trong cuốn sách Chuyện Dài Chữ Nghĩa mà tôi cố thuyết phục việc sử dụng các tĩnh từ (hay mạo từ, động từ …) cho thích ứng với từng chủ từ mà nó bổ nghĩa hay tùy từng trường hợp tinh tế khác nhau.

Vừa rồi, chúng tôi nhận được một điện thư của một anh bạn ở tận Washington DC bào chữa cho việc dùng tĩnh từ “đẹp” khi khen một giọng hát hay. Đây là một phần  nội dung điện thư đó:

Trích:

       Tôi vừa tham gia lên tiếng bênh vực một người em khi cô ấy khen ngợi ba ca sĩ “có gịong hát ̣đẹp” sau khi họ trình diễn một bài hợp ca. Cô đã bị vài vị tiền bối chỉ trích , thiếu điều đòi cắt đi lời phê bình này chỉ vì lí do trong nước đã dùng rồi,  đó là ngôn ngữ “Việt Cộng” !

Continue reading Giọng Hát Đẹp!

Ngữ Cảnh là gì?

Đỗ Văn Phúc

những năm gần đây, chữ “ngữ cảnh” thấy xuất hiện nhiều trên các báo bên Việt Nam và cả báo chí của người Việt tại hải ngoại. Chữ này rất mới mà chúng tôi chưa bao giờ nghe hay đọc trong sách báo Việt Nam trước 1975. Lần mở hết các cuốn tự điển ngày trước ra cũng không tìm thấy. Các cuốn Việt Hán Tự Điển của Huỳnh Minh Xuân (trang 577-578), Việt Nam Tự Điển của Lê Văn Đức và Lê Ngọc Trụ (trang 1406), Tự Điển Khai Trí Tiến Đức (trang 399), Việt Ngữ Chính Tả Tự Vị của Lê Ngọc Trụ (trang 338), và Hán Việt Tự Điển của Đào Duy Anh (cuốn hạ, trang 51) đều có nhiều chữ ghép với Ngữ, nhưng không thấy Ngữ Cảnh. Tìm trong Tự Điển Hán Nôm, thì thấy câu trả lời “không có kết quả phù hợp.”

Continue reading Ngữ Cảnh là gì?

Giáo Dục Công Nhân Không Phải là Nhiệm Vụ của Ai Khác Ngoài Đảng

Đỗ Văn Phúc

Hơn một tuần này, công luận xôn xao về vụ ông Nguyễn Tường Tuấn ở Oregon có lời tuyên bố công khai “cám ơn ‘bác Hồ’ và đảng CSVN” cũng như việc ông ta đón tiếp đại sứ Việt Cộng Trịnh Xuân Lãng vào khoảng năm 1992 tại thành phố của ông mà đã gây sự phản đối rầm rộ của đồng hương nơi ông cư trú. Khi tôi gửi điện thư hỏi, ông Tuấn đã trả lời nguyên văn: “Câu chuyện đó đúng, nhưng người Việt tại Oregon không chịu tìm hiểu.” (email ngày 29 tháng 8, 2022 lúc 8:33 PM.)

Tôi cố giữ dự dè dặt vì giữa tôi và ông Tuấn có sự quan hệ (1) tình đồng đội (cùng chiến đấu ở Sư Đoàn 5 Bộ Binh tuy khi ông Tuấn ra trường về đơn vị thì tôi đã thuyên chuyển qua Không Quân) và (2) tình đồng cảnh tù cải tạo khi chúng tôi ở cùng đội 45, thuộc trại Z30C Hàm Tân. Tôi đã có viết về cuộc vượt trại thành công của ông Tuấn và hai đồng bạn khoảng năm 1978 trong cuốn hồi ký Cuối Tầng Địa Ngục (trang 91).

Continue reading Giáo Dục Công Nhân Không Phải là Nhiệm Vụ của Ai Khác Ngoài Đảng

Đố ai an táng được hương linh?

Đỗ Văn Phúc

Con người khi sống có hai phần: thể xác và linh hồn. Phần thể xác (corpse/body) gọi là nhục thể (không phải nhục thân). Tự điển Hán Việt chỉ có hai chữ nhục thể 肉體 mà không có chữ nhục thân 肉身. Nhục 肉 là xác thịt; thể 體 là nói về toàn bộ thân thể con người; còn thân 身chỉ là phần tử cổ xuống đến bẹn, không bao gồm đầu và tứ chi. Ví dụ khi nói đến thân cây (trunk) là chỉ phần không có rễ và cành lá. Phần linh hồn (spirit/ghost) của con người khi đã chết bên Phật Giáo gọi là hương linh 香靈 hay vong linh 亡靈.

Vì vậy khi con người qua đời, theo niềm tin các tôn giáo thì phần linh hồn của những người hiền lương sẽ rời phần thể xác để được Thánh Phê Rô hay Phật A Di Đà đón về cõi thiên đàng hay niết bàn hưởng phước đời đời – tuỳ theo người này là tín đồ Thiên Chúa Giáo hay Phật Giáo. Còn nếu phạm nhiều tội lỗi thì sẽ sa xuống địa ngục để nhận các hình phạt.  Phần thể xác còn lại thì tuy ý thích mà được chôn hay thiêu ra tro rồi gửi vào nơi thờ tự hoặc đem rải ra sông, biển.

Continue reading Đố ai an táng được hương linh?

“[B]ác Hồ” phải sống!

Đỗ Văn Phúc

Hôm qua, nhân có việc phải đi Houston, chúng tôi lái xe trên đường 290 rồi quẹo phải ở ngả tư 290- North Eldridge để xuống khu chợ Việt Nam trên đường Bellaire. Vừa qua chừng hai blocks đường, chúng tôi phải dừng chờ đèn ở ngay góc tiếp giáp với con đường mang tên Firebrick. Đột nhiên, hai chữ Firebrick gợi lại câu chuyện viên gạch nung lửa mà “bác Hồ” nhà ta từng dùng để sưởi ấm mỗi đêm đông buốt giá khi ngài còn lang thang lếch thếch trên các đường phố Paris hoa lệ.

Chuyện do chính “bác” kể lại chứ tui không có can đảm viết chuyện huyền thoại đâu.

Số là khi anh bố trời đánh của “bác” vì tội đánh người chết mà bị lột chức đuổi về quê bắt gà cho vợ (có lẽ vợ bé, vì vợ lớn Hoàng Thị Loan đã chết năm 1901 lúc 33 tuổi), “bác” khi đó có tên là Nguyễn tất Thành đã bắt đầu ôm mộng làm tay sai cho thực dân, nên đã gửi đơn xin theo học trường Hành Chánh Thuộc Địa (French Colonial Administrative School). Có lẽ nhìn thấy anh chàng mặt dơi tai chuột, loắt choắt như con khỉ khô, có tướng mạo gian xảo và phản chủ, nên bọn Tây cũng chê mà bác đơn của “bác.”

Continue reading “[B]ác Hồ” phải sống!

Xàm Xỡ hay Sàm Sỡ?

Đỗ Văn Phúc

Mỗi khi nghe câu: “Ông này tính nết xàm xỡ lắm, ” thì chúng ta thường nghĩ đến hành vi không lịch sự của vài người đàn ông vốn có máu dê, tay chân thường táy máy tìm cách sờ soạng, bốc hốt phụ nữ hay có những lời nói bậy bạ không đứng đắn. Rất nhiều người đã nói hay viết thành “sàm sỡ.” Quả thực nhiều người trong chúng ta thường phân vân không biết chắc chữ nào đúng, chữ nào sai.

Các bài viết, bản tin trên báo chí bên Việt Nam đều viết chữ “sàm sỡ.” Sách luật của Việt Nam Cộng Sản định nghĩa “sàm sỡ hành vi dùng lời nói hoặc cử chỉ với mục đích quấy rối tình dục hoặc làm nhục người khác, xâm phạm đến quyền được bảo hộ sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự của công dân đươc pháp luật bảo hộ” (sic).

Trong cuốn Việt Nam Tự Điển của Hội Khai Trí Tiến Đức, “xàm” được định nghĩa là bậy, quấy. Có các chữ ghép với “xàm” như “xàm xỉnh” là bậy bạ, “xàm xỡ” là quấy phá. Nói xàm là nói bậy bạ. (Tiến Đức trang 647). Nói xàm còn nghĩa là nói nhảm nhí, vô duyên.

Continue reading Xàm Xỡ hay Sàm Sỡ?

Những Chữ Có Thể Bị Hiểu và Dùng Sai: Tháng Tuổi

Đỗ Văn Phúc

Long Lanh, Lóng Lánh, Lấp Lánh, Lung Lay

Long lanh, lóng lánh, lấp lánh (sparkling) để diễn tả một vật gì sáng lên, nhấp nháy khi phản chiếu ánh sáng

Ví dụ: Long lanh đáy nước in trời. Đôi mắt em long lanh đẹp tuyệt. Hoa đèn lóng lánh mặt gương Quảng Hàn. Viên kim cương lóng lánh.

Lung lay (cũng như Lung linh, flickering) chỉ hiện tượng khi mờ khi tỏ do tác động nào đó

Ví dụ:Ngọn đèn lung linh mờ ảo. Hàng cây lá lung lay trước gió.

Tháng Tuổi

Từ hơn chục năm qua, nhiều người rất khó chịu khi nghe những câu trả lời về các em bé sơ sinh “Cháu xinh quá! Được mấy tháng tuổi rồi? Dạ. cháu mới được năm tháng tuổi”

Continue reading Những Chữ Có Thể Bị Hiểu và Dùng Sai: Tháng Tuổi

Dấu Phẩy và Liên Từ

Đỗ Văn Phúc

Liên từ là các chữ dùng để nối hai chữ, hai nhóm chữ, hai mệnh đề. Các liên từ chính là: và (and), với (with), hoặc là (or), hay là, nhưng (but), cho (for), vân vân. Nguyên tắc chung thì đã dùng liên từ, không cần thêm dấu phẩy.

Trong bài “Cách Dùng các Dấu Căn Bản trong Câu Văn” (trong cuốn Chuyện Dài Chữ Nghĩa), ở trang 66 và 67, chúng tôi có đưa ra vài thí dụ trong đó có đặt dấu phẩy (,) đứng trước liên từ “.”

Tuần vừa qua, chúng tôi nhận một email của cụ PL – một nhà giáo lão thành – tỏ sự bất đồng và cho rằng chúng tôi sai về văn phạm. Theo cụ, không có trường hợp các dấu phẩy đi trước các liên từ. Vì theo sự hiểu biết thông thường liên từ là chữ để nối thì thêm dấu phẩy vào là nghịch lý!

Continue reading Dấu Phẩy và Liên Từ

Cách đặt dấu khi viết về các chữ số

Đỗ Văn Phúc

Cách viết các con số! Đơn giản quá mà; ai cũng biết viết cả trăm năm nay mà!

Chuyển từ tỷ số sang bách phân

Không đơn giản thế đâu, thưa quý vị. Chúng tôi vẫn thấy nhan nhản các lỗi về cách viết và đặt các dấu chấm, dấu phẩy trong các chữ số trên báo chí, văn bản chính thức của nhiều tổ chức. Đặt các dấu chấm, dấu phẩy sai chỗ sẽ làm cho trị giá con số bị hiểu sai rất xa với trị giá thật. Sự đánh dấu sở dĩ sai vì các bài báo lấy từ trong nước Việt Nam dùng cách đánh dấu trái ngược với cách chúng ta ở Mỹ. Cách đánh dấu bên Việt Nam là do ảnh hưởng của Pháp mà chính chúng ta cũng thường áp dụng khi còn ở quê nhà.

Thử đọc báo Việt Nam viết giá một ly cà phê là 65.000 đồng!? Lương một kỹ sư ở Mỹ là 7.000 đô la mỗi tháng!? Tính theo trị giá tiền Hồ, thì với 65 đồng chẳng có giá trị gì cả! Còn tưởng rằng đồng là đô la thì cà phê gì mà giá cắt cổ đến 65 đô la? Kỹ sư ở Mỹ lương phải bạc nghìn chứ tệ cỡ nào mà lãnh 7 đô la mỗi tháng?

Continue reading Cách đặt dấu khi viết về các chữ số

Tiếng Việt qua Ba Miền

Đỗ Văn Phúc

Nước Việt Nam nhỏ bé, chỉ rộng 311 ngàn cây số vuông (chưa bằng một nửa Tiểu Bang Texas) mà 90 triệu người Việt có hàng trăm giọng nói khác nhau. Đi theo chiều dài từ Bắc và Nam khoảng hơn 3500 cây số; bắt đầu là miền biên giới xuống đồng bằng sông Hồng có nhiều giọng khác nhau của các sắc tộc thiểu số; nhưng giọng Hà nội là tiêu chuẩn. Qua tỉnh Thanh Hóa, giọng nói đã thành trọ trẹ – từ cách phát âm rất nặng miền Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình; nhẹ dần khi qua Quảng Trị và Huế (Thừa Thiên). Vượt qua đèo Hải Vân, giọng nói đã biến đổi hẳn khi đi vào địa phận Quảng Nam, Quảng Ngãi; Bình Định rồi nhẹ dần khi qua Phú Yên, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận. Bắt đầu vào Long Khánh thì đúng là giọng miền Nam hồn hậu, dù có khác nhau đôi chút khi vào Sài Gòn rồi xuống vùng đồng bằng Cửu Long.

Continue reading Tiếng Việt qua Ba Miền

Hương Khói và Hương Lửa

Những Chữ thường bị Hiểu và Dùng Sai (tiếp)

Đỗ Văn Phúc

Tình nghĩa vợ chồng, hương lửa mặn nồng!

Trong một hồi ký Người Vợ Lính của tác giả LTA đang trong một tập đặc san, có trích một lá thư do người chồng gửi từ trong trại tù Cộng Sản, có đoạn như sau: “… nên nó có thể thay anh hương lửa cho giòng (sic) họ.” Câu này được lặp lại trong một đoạn kế theo đó: “Nó sẽ là người thay tôi hương lửa nếu chẳng may tôi chẳng có ngày về.” Một chữ được lập lại hai lần thì chắc không phải lỗi typo mà do chủ ý dùng chữ đó của tác giả mà ông cho là đúng. 

Chúng tôi biết ý của tác giả là muốn các con thay ông ta lo việc hương khói cho ông bà; tức là các việc nhang đèn cúng giỗ, chạp mả. Trong tự điển Việt Nam còn có chữ “hương hoả” cũng có dịch như hương lửa, nhưng lại có ý khác. Đó là các di sản – thường là một mảnh ruộng tốt nhất – ông bà để lại cho con cháu để khai thác hay cho tá điền canh tác rồi dùng hoa lợi cho các công việc cúng giỗ trong đại gia đình. Tục lệ này xảy ra ở miền quê, nơi làng mạc gốc của dòng họ.

Còn hai chữ “hương lửa” thì lại có nghĩa là tình cảm gắn bó nồng nàn giữa vợ chồng khi chung sống với nhau. Ca dao có câu: “Phải duyên hương lửa cùng nhau.”

Continue reading Hương Khói và Hương Lửa

Tiếng Gà Gáy Líu Lo

Đỗ Văn Phúc

Hôm nay, tình cờ đọc một câu trong bài  “Little Saigon Có Còn Là Thủ Đô của Người Tị Nạn”” của một tác giả tên Quang An, có một câu đáng bàn (tuy bài đã cũ, từ năm 2021 được phổ biến khá rộng mà không mấy ai góp ý về cách dùng chữ).

Cái tên Little Sàigòn là đây. Người Việt đã yêu kiều đặt địa danh này cho một vùng đất cách xa quê hương hơn nửa quả địa cầu để hồi tưởng… để nhớ nhung…về một Sàigòn xưa.”

Chữ Yêu Kiều hoàn toàn không thể dùng trong câu này. Chúng tôi đoán rằng tác giả có lẽ muốn nói “Người Việt đã ưu ái đặt địa danh này…”  Yêu Kiều có nghĩa là đẹp (kiều mị, kiều diễm) và đáng yêu; chỉ dùng để nói về một dáng dấp tha thướt, dịu dàng hay một nhan sắc đáng yêu của thiếu nữ thanh thoát, gọn gàng. Hoặc ví von với một cái gì đó đẹp đẻ mà mình yêu mến như Nhạc sĩ Vũ Thành đã nhân cách hóa thành phố Hà Nội.

Lìa xa thành đô yêu dấu, một sớm khi heo may về, lòng khách tha hương, vương sầu thương… Nhìn em, mờ trong mây khói…  Ta nhớ thấy em một chiều chớm thu, Dáng yêu kiều của ngày đã qua, thướt tha bên hồ liễu thưa…”  Trích lời bản nhạc “Giấc Mơ Hồi Hương” của Vũ Thành.

Chúng tôi lại nhớ có lần đọc một bài trên báo Trẻ, có một tác giả viết trên báo: ” Sáng ra nghe tiếng gà gáy líu lo...”

Continue reading Tiếng Gà Gáy Líu Lo

Cơ Chế và Cơ Cấu

Những Chữ Thường Dùng Sai Nghĩa (tiếp theo) Cơ Chế và Cơ Cấu

Đỗ Văn Phúc

Hiện nay, trên báo chí chúng ta nghe nhiều hai chữ “Cơ Chế” được dùng khi nói về các thành phần của một tổ chức nào đó. Việc dùng sai và bừa bãi này bắt nguồn từ trong nước Việt Nam và người ở hải ngoại lại vô tình học theo.

Ví dụ: Trong một tập san mới đây của một tổ chức lớn, khi giới thiệu thành phần nhân sự của các Hội Đồng Chấp Hành, Hội Đồng Giám Sát, và Hội Đồng Cố Vấn; người ta đã giới thiệu với tựa đề như sau: “Ba Cơ Chế của Tổ Chức X là…”

Chữ CƠ CHẾ bị hiểu sai và bị dùng không đúng trường hợp.

Continue reading Cơ Chế và Cơ Cấu

Người Việt Dễ Quên!

Đỗ Văn Phúc

Hay ghê! Người Việt Quốc Gia tị nạn Cộng Sản có tính hay quên? hoặc quá rộng lượng, dễ tha thứ? Thế là Quốc Cộng đề huề, mở màn hoà hợp hoà giải!

Nguyễn Ý Đức tại buổi giới thiệu sách do Bộ Xã Hội VN Cộng Sản tổ chức, bảo trợ.

Chắc chắn rất nhiều người Việt ở Hoa Kỳ biết đến Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức. Ông này vừa qua đời ngày 5 tháng 5, 2022 tại thành phố Arlington, Texas. Chúng tôi cũng từng có dịp gặp ông khi ông phụ trách y tế cho một trại hè của một tổ chức thanh niên – đoàn thể ngoại vi của Mặt Trận và Đảng VT – tổ chức tại ngoại ô thành phố  Austin cách đây hơn 10 năm. Qua chừng hơn nửa giờ trò chuyện, thì chúng tôi nhận xét ngay về lập trường của ông Đức không phù hợp với chúng tôi dù thấy ông là người ăn nói nhẹ nhàng, trầm tĩnh. Từ đó chúng tôi không liên lạc gì với ông nữa.

Continue reading Người Việt Dễ Quên!

Tai Vách Mạch Dừng

Đỗ Văn Phúc

Định nghĩa chữ Dứng và Dừng trong Tự Điển Tiến Đức trang 161

Có khá nhiều chữ của thời xa xưa mà ngày nay hầu như ít ai biết tới. Một lý do là các chữ đó diễn tả những thứ mà thời nay không còn hiện hữu, hoặc các chữ bị viết sai, nói sai hàng chục năm mà không ai thắc mắc và chịu bỏ thì giờ truy cứu ví cách nói sai lại có vẻ hợp lý hơn cách nói đúng.

Xin dẫn chứng ra một chữ mà chính bản thân người viết cũng chỉ mới khám phá ra mình sai sau gần một đời người học hành, viết lách! Để biết chắc hơn,chúng tôi đã gọi điện thoại hỏi các bạn quen biết – nhất là các bạn lớn tuổi gốc miền Bắc – hoá ra ai cũng sai như thế.

Đó là chữ “Rừng” trong thành ngữ “Tai vách mạch RỪNG” và “Bứt dây động RỪNG.

Tai vách mạch RỪNG” có ý là: Điều gì bí mật thì phải cẩn thận lời ăn tiếng nói vì có thể có người đang nghe lén sau tấm vách kia hay nấp đâu đó trong khu rừng bên cạnh.

Continue reading Tai Vách Mạch Dừng

Vietnam War, Lots of Misunderstandings from the American Perspective

Michael Do

There are truths that we do not want to reveal because they might hurt the feelings of some of our friends. The Vietnam War ended almost half a century ago but there have still been a lot of misunderstandings among our American friends, particularly the Vietnam Veterans. Our ARVN (Army of the Republic of Vietnam) soldiers had sacrificed during the war and still suffered the offense on social media, mostly due to the misinformation and the superiority complex of some racist American veterans.

We don’t know how much the American soldiers were taught about Vietnam’s culture and history before they were sent to Vietnam. We guess they only learned some basic things just enough to contact the people they rarely met. That’s why, for the past 50 years, there were too many misunderstandings among the American public, media, and even among many soldiers who fought in the Vietnam War.

Continue reading Vietnam War, Lots of Misunderstandings from the American Perspective

Những Ngộ Nhận về Chiến Tranh Việt Nam từ phía Hoa Kỳ

Đỗ Văn Phúc

những sự thật không nên phải nói ra, vì sẽ làm phật lòng rất nhiều người khác trong đó có các bạn của chúng ta, nhất là thời gian đã qua quá lâu. Nhưng chẳng đặng đừng vì không thể để cho những sự thật bị chôn vùi, xuyên tạc mà nạn nhân là những người lính VNCH từng chịu quá nhiều cay đắng, khổ nhọc trong chiến tranh cũng như sau đó. Họ đã đổ máu, hy sinh cuộc đời mình cho tổ quốc và dân tộc; thì nay không lý do gì để họ cứ bị những kẻ tự tôn và nặng óc kỳ thị tiếp tục xúc phạm.

Chúng tôi không rõ những người lính Mỹ trước khi lên đường sang Việt Nam đã được dạy những gì về lịch sử, phong tục, ngôn ngữ Việt Nam, hay chỉ vài điều căn bản vừa đủ để tiếp xúc mà thôi. Vì thế, do sự thiếu hiểu biết về lịch sử Việt Nam, nhất là về chiến tranh Việt Nam, mà đã dẫn đến những ngộ nhận quá đáng trong quần chúng Hoa Kỳ, thể hiện qua phim ảnh, sách báo, các bài thuyết trình, các câu đối thoại trên truyền thông xã hội (mà gần đây chúng tôi phải đương đầu). Đây là điều mà đại đa số người Mỹ – ngay cả những cựu quân nhân từng tham chiến tại Việt Nam – đã hiểu sai. Theo họ:

_ Cuộc chiến Việt Nam là giữa nước Mỹ và Việt Nam (bỏ quên sự hiện diện và vai trò chính của Việt Nam Cộng Hòa và Quân Lực VNCH)

– Nếu có nơi nào nhắc đến Việt Nam Cộng Hòa thì đa số là vu khống, mạ lị VNCH nào là tham nhũng, vô tài; QLVNCH thì hèn nhát, không chịu đánh nhau, bỏ chạy trước địch quân…

Continue reading Những Ngộ Nhận về Chiến Tranh Việt Nam từ phía Hoa Kỳ

Nỗi Buồn Nhược Tiểu

Đỗ Văn Phúc

Quốc kỳ VNCH chỉ ngang bằng Quân Kỳ các binh chủng Mỹ hay sao?

25 tháng 6, 2022 vừa qua, tại thành phố Mineral Wells chừng một giờ xe phía bắc của thành phố Dallas (Texas), đã khánh thành một viện Bảo Tàng Chiến Tranh VN mà được xem là lớn có hạng tại Mỹ. Hàng chục thành viên người Mỹ gốc Việt tại vùng Dallas Fort Worth đã đến tham dự.

Sau ngày lễ, một trang Facebook của một tổ chức người Mỹ gốc Việt ở Fort Worth đã post lên hàng chục tấm hình của buổi lễ khánh thành Viện Bảo Tàng Chiến Tranh Việt Nam cũng như hình ảnh trưng bày bên trong. Trong những tấm ảnh các thứ trưng bày trong Viện Bảo tàng Chiến Tranh VN, chỉ thấy hình ảnh, tài liệu, quân trang quân dụng và ảnh sinh hoạt của người lính Mỹ và một số hình ảnh và di vật của Việt Cộng triển lãm trong hai ba căn nhỏ (booth). Nhìn lui, nhìn tới, hoàn toàn không có lấy một tấm ảnh hay vật dụng gì của người lính VNCH! Sau đó, tôi đã gọi điện thoại hỏi và được Tiến Sĩ Phan Quang Trọng, Chủ Tịch Hội Đồng Quản Trị Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Hoa Kỳ, xác nhận điều này!

Continue reading Nỗi Buồn Nhược Tiểu

Lại thêm vài từ ngữ bị ngộ nhận

Đỗ Văn Phúc

This image has an empty alt attribute; its file name is unnamed.jpg

Chuyện Dài Chữ Nghĩa in ra lần đầu vào tháng 3 năm 2022, nhiều bạn bè đã nhận xét cho rằng chuyện này này có lẽ sẽ vô tận vì chữ nghĩa mỗi ngày một biến đổi, tăng cường. Quả thế, hình như bên Việt Nam không có ngày nào là không nghe, đọc thêm một vài chữ mới; có khi hợp lý và cũng có khi rất kỳ lạ. Những ai muốn tìm vài phút giải trí thì cứ tìm đọc các bài viết từ Việt Nam chuyển qua; bảo đảm sẽ có những trận cười rũ rượi vì cách dùng chữ ngây ngô và những chữ sai chính tả vì do những người nói ngọng viết ra. Điều đáng buồn là nhiều vị ở hải ngoại tiếp tay phổ biến mà không chỉnh sửa lại các lỗi đó.

Như chúng tôi đã trình bày, ngôn ngữ Việt Nam rất phong phú. Có nhiều từ ngữ khác nhau có cùng ý nghĩa, nhưng lại được dùng cách khác nhau, cho những trường hợp khác nhau.

Continue reading Lại thêm vài từ ngữ bị ngộ nhận

My Band of Brothers

Michael Do

From my bunker, Aspirant Tĩnh walked toward the tent, cursing,

“The SOB thinks he was a general. He’s fucking arrogant!.”

Sergeant Hung was sitting by me, approached the new guy, asked,

“What wrong, Aspirant? Who is arrogant?”

“That damned Lieutenant Phuc, the commander. He acts like a big boss.”

“ He is here with me. Look! He is drinking at the table. You may have seen someone else.”

“So, who is the Lieutenant in the bunker? I saw him with his rank insignia on his cap,”

We burst into a laugh! It was Vinh, the deserter laborer who served as my helper and coiffer.

“I am sorry, Lieutenant. I did not notice you earlier. I think the guy down there is the commander since he talks to me like a boss.”

Continue reading My Band of Brothers

The Somber Year-End Days at Loc Ninh

Michael Do

Lieutenant Nguyen Van Quoc, the Operation Officer of the 8th Regiment lifted the poncho that covered the bunker to look at the sky. Although it was almost noon, the fog descended more and more by the time and caused a thick blanket that obscured the view of the base area. Seeing the head of the S-2 Intelligence Officer peeking out at the next bunker, Quoc grumbled,

“What the weather! How do the soldiers fight in this bad condition?”

“The enemies are in the same situation!”

“Maybe they are fucking their bitches in that forest! Who knows?”

The two officers dressed up and walked to the TOC, continuing the chat.

For more than a week, the sky had been covered with dark gray clouds and a thick layer of fog that we could not see the objects at a distance of two or three meters. The air seemed to condense and the time seemed to pause. All military activities had been interrupted: there was no air cover, the units were immobile, and vehicles were not running. All roads were slippery with red mud.

Continue reading The Somber Year-End Days at Loc Ninh

The First New Year’s Victory

Michael Do

“Raise the Flag on the ThPong Vietnam Village before the Sunrise! An Audacious Determination on Battlefield in Cambodia.”

Captain Nguyen Chi Hien led the battalion in a triumphal return to Lai Khe.

That was the big headline run on the front page of all Saigon newspapers on the first days of Tân Hợi lunar new year to celebrate the victory of the 4/8th Battalion at Snuol, Cambodia.

Truth is the battle began at sunrise and quickly ended in the afternoon. Although it was in a short time, the battle marked the first brilliant victory of the ARVN on the battlefield outside the frontier.

The big operation Total Victory 71-NB was orchestrated by the ARVN to hunt the elements of the Center Office of South Vietnam and the units of the National Liberation Army in hiding in the Cambodian provinces that bordered the 3rd and 4th Military Regions of Vietnam. The participants were the field groups formed by units of the 3rd and 4th Army Corps, the Marines, the Rangers, and the Armored Cavalry.

Continue reading The First New Year’s Victory

A Day in the Iron Triangle Secret Zone

Michael Do

This image has an empty alt attribute; its file name is Nga5TamGiacSat-1024x588.jpg
Ngả Năm Chuồng Chó

Kien Base[1] was built in the middle of the Iron Triangle secret zone about two kilometers from the small town of Ben Cat. The Iron Triangle was formed by part of the Thi Tinh River on the east and Saigon River on the west. The acute angle is the meeting point of two rivers at Ben Cat.  On the north side, there was a dirt road from Ben Cat bridge that ran along the river to Dau Tieng and farther, to the Cambodian border. This had been for decades the supply route of the enemies to many famous secret zones such as the war zones D, Long Nguyen, Boi Loi, Ho Bo, Tam Giac Sat (Iron Triangle), to name a few!

 In 1967, not far from the Ben Cat district compound, there occurred a fierce battle – Operation Cedar Falls – between Viet Cong and units of the ARVN 5th ID and US 1st ID amid the Iron Triangle. Two years later, we found the ruins of three armored vehicles: one M-41 tank and two M-113 APCs and various items of American soldiers at the spot where five narrow trails converged. We gave it the nickname “Ngả Năm Chuồng Chó” (five-way intersection at the dog kennels), after the name of the very famous red light district in the north suburb of Saigon.

Continue reading A Day in the Iron Triangle Secret Zone

Serve with Honor and Pride

Michael Do

Si Vis Pacem, Para Bellum[1]

The history of Vietnam is the history of a ceaseless struggle over four thousand years to survive harsh conditions and threats from foreign invasions. Vietnamese are peace-loving people but were pushed to a dangerous situation of extinction. They had to fight and became the finest and most experienced combatants in the South East Asia region in order to maintain their independence and conserve their distinguished culture.   

Looking at the map of South Asia, anybody would realize that Vietnam – in the 20th century – is the most important location in terms of strategy and geopolitics. According to the old concepts of strategy, Vietnam is the door opened to the vast region of South East Asia that is rich in natural resources. Vietnam could provide any kind of economy with a big army of hardworking laborers and also a huge number of consumers. Vietnam was the target of dozens of invasions from many Chinese dynasties over four thousand years; then, the French in the late 19th Century and the Communists in the second half of the 20th century. 

Continue reading Serve with Honor and Pride

The Rocket City

Michael Do

The helicopters were hovering about four feet above the ground to drop the 2nd platoon. Aspirant Chieu and the men of his 2nd Platoon quickly jumped out and spread thin in all directions to set up a security perimeter for the LZ. My CP and the 4th Platoon were in the 3rd round. Last was the 1st Platoon.

In this part of the war zone D. northwest of Lai Khe, our division base, there was no pocket of grassland that was large enough for an ideal landing zone. We landed right on the pathway cleared by the Rome Plows of the 169th US Engineer Battalion. The Americans used the large armored bulldozers (aka Rome Plows) to create crossed pathways in the dense forest and jungle. From above, the forest looked like a large chest table or a grid formed by squares of the size 100 by 100 meters each.

Continue reading The Rocket City